گذشته نقل كرديم . وصول ماليات از جمله مسائلى كه به بحث و گفتگوى حيات اقتصادى مربوط مىشود وصول ماليات است ، حكومت عباسى مسئوليت اين كار را به گروهى از سنگدلان و افراد خشن ، واگذارده بود و آنها مالياتهاى مستقيم و غير مستقيم را كه اسلام تعيين نكرده بود با قساوت و شدّت وصول مىكردند ، ابن معتز در اشعار خود ، اين مطلب را به تصوير كشيده است و مىگويد : فكم و كم من رجل نبيل * ذى هيبة و مركب جليل رأته يحتل بالأعوان * الى الحبوس والى الديوان و جعلوا فى يده حبالا * من قنب يقطع الأوصالا و علقوه فى عرى الجدار * كأنه برادة فى الدار و صفقوا قفاه صفق الطبل * نصبا به عين شامت دخل وصب سبحان عليه الزيتا * فصار بعد بزة كميتا « چه بسيار و بسيار افراد شريف ، با شخصيت و صاحب مركب ارزشمندى را ديديم كه به وسيلهء مأموران خليفه به سمت زندانها و ديوان حكومت برده مىشدند و در دستشان بندهايى از كتان بود كه بندهاى دست را مىبريد . او را با ريسمانهايى به ديوار مىآويختند ، گويى كه جزئى - از مصالح ساختمانى - منزل است ! و از پشت سر او را مىزدند مثل اين كه طبل را مىزنند در مقابل چشم بدخواه نادان و شگفتا كه روغن زيتون روى او مىريختند و پس از كندن لباس همچون مرده‌اى بود . »